AGALLAMH BEO
Cian Ó Cíobháin
Éamonn Ó Dónaill Éamonn Ó Dónaill Éamonn Ó Dónaill

Is minic é curtha i leith Raidió na Gaeltachta nach bhfuil aon fhreastal á dhéanamh acu ar an aos óg. cúrsaí feabhsaithe rud beag le roinnt blianta anuas, áfach, ó cuireadh tús leis an chlár ceoilAn Taobh Tuathail”. Labhair Éamonn Ó Dónaill le duine de láithreoirí an chláir sin, Cian Ó Cíobháin, faoi bheith ag obair mar dhioscmharcach i stáisiún ina bhfuil cosc ar liricí Béarla.

Íomhá
Cian Ó Cíobháin
Íomhá

níos daoine mar Chian Ó Cíobháin ag teastáil i saol na Gaeilge. óg agus fuinniúil, dóighiúil (dar leis na mná, seachas liomsa!) agus faiseanta, agus éiríonn leis lear mór daoine a mhealladh i dtreo na Gaeilge gan a bheith ag brú na teanga orthu a bheith ag seanmóireacht mar gheall uirthi.

Cian mar dhuine de bheirt láithreoirí an chláir ceoilAn Taobh Tuathaila bhíonn le cloisteáil gach oíche ar Raidió na Gaeltachta. i mbun an chláir sin le tuairim is ceithre bliana anuas anois agus lucht éisteachta dílis aige, hamháin anseo in Éirinn ach ar fud na cruinne, a bhuí sin don idirlíon.

Nuair a chas le Cian i gCathair na Gaillimhe ag deireadh mhí Iúil chuir cúpla ceist dheacair air i dtaobh Raidió na Gaeltachta, ag súil go mb’fhéidir go mbeadh sásta roinnt eolais a roinnt liom féin agus le léitheoirí Beo! faoi na deacrachtaí a bhaineann le bheith ag cur clár ceoil chomhaimseartha i láthair ar stáisiún atá chomh coimeádach sin. Saothar in aisce a bhí ann, áfach. athair Chiain ag craoladh leis an stáisiún le tamall maith de bhlianta anois agus, bharr sin, cinnte, bhí leisce air rud ar bith diúltach a i dtaobh an stáisiúin.

Rugadh Cian i lár na seachtóidí ar an Ghráig, baile fearainn atá leathshlí idir Baile an Fheirtéaraigh agus Dún Chaoin i nGaeltacht Chorca Dhuibhne. Is de bhunadh na háite a athair Seán ach is as Corcaigh a mháthair, rud a chiallaigh go raibh an Ghaelainn agus an Béarla le cloisteáil aige sa bhaile. Thug aghaidh ar an Choláiste Ollscoile Gaillimh i 1993 agus bhain céim amach sa Ghaeilge agus sa Bhéarla san institiúid sin i 1996. Chinn ansin ar bhliain eile a chaitheamh i nGaillimh chun Ard-Dioplóma i gCumarsáid Fheidhmeach a dhéanamh, cúrsa a cháineann daoine áirithe de bharr, dar leo, go bhfuil róghinearálta.

Cheapas féin go raibh an cúrsa ana-mhaith. Thaithin sin liom go raibh ana-ghinearálta ar shlí mar go bhfuaireas blaiseadh de gach aon rud. D’fhoghlaimíos ana-chuid scileanna, ar nós clóscríobh, atá ana-áisiúil anois. Is dócha an t-aon bhearna a bhí sa chúrsa nuair a bhíosa á dhéanamh raibh aon iriseoireacht scríofa i gceist, ach is dóigh liom gur sin páirt mhór den gcúrsa anois.”

Ag lorg poist

Nuair a tháinig post chun cinn mar thaighdeoir leis an chlár teilifíseCúrsaí Ealaínear RTÉ chuir isteach air, de bharr go raibh an-spéis aige sa réimse sin. bhfuair an post, áfach. Chuir isteach chomh maith ar phost mar aisteoir leis an sobalRos na Rúnar TG4, nach raibh aon taithí aisteoireachta aige.

Chinn ina dhiaidh sin ar dhíriú ar an cheol den chuid is . Bhí tar éis a bheith ag obair mar dhioscmharcach i gclubanna i nGaillimh, ceann i mBóthar na Trá ar imeall na cathrach ar dtús ar feadh bliana agus ansin 110th Street i Halla na Cathrach, “an chéad ardán cearta bhí aige chun ceol a chasadh. Bhí roinnt craoltóireachta trí Ghaeilge déanta aige leis an stáisiún mac léinn, Flirt FM, agus theastaigh uaidh tabhairt faoin obair sin chomh maith.

Bhíos ag cur brú ar Raidió na Gaeltachta, ag fiosrú agus ag fiafraí an bhféadfaidís clár a thabhairt dom, ach raibh aon spás sa sceideal go dtí gur tháinig na huaireanta breise, i Samhradh na bliana 1999.”

Dúradh leis ón tús nach bhféadfadh amhráin le liricí Béarla a chasadh ar an chlár nua seo, “An Taobh Tuathail”. Measann gur dócha go raibh an stáisiún rud beag neirbhíseach faoin chlár i dtús ama agus go raibh iontas orthu nuair a d’éirigh leis oiread ceoil dhamsa chomhaimseartha a aimsiú gan aon liricí.

Measann go bhfuil bainistíocht Raidió na Gaeltachta sásta clár mar seo a bheith á chraoladh acu mar gur féidir leo a go bhfuil siad ag freastal ar dhaoine óga, “ nach daoine óga is a éistíonn leis ach daoine i bhfad níos sine.” Deir go mbíodh na meáin eile de shíor ag cáineadh an stáisiúin de bharr go raibh cosc ar liricí Béarla ach nach mbíonn an clamhsán sin le cloisteáil na laethanta seo de bharrAn Taobh Tuathaila bheith á chraoladh.

Deir gur thug an stáisiún saoirse iomlán ón tús ó thaobh an cheoil de, nár chuir siad aon chosc air ach ó thaobh na teanga de. Deir siad fós leis ó am go chéile gan a bheith ag seinm liricí Béarla ach slite aimsithe aige le déileáil leis seo.

Cén leabhar atá á léamh agat faoi láthair?

Glue le hIrvine Welsh.

Cén ceol is fearr leat?

An tseachtain seo táim ag éisteacht le hamhránaí tíre, Eileen Rose, Iodálach-Éireannach. Chuala í ag casadh anseo le déanaí. glór álainn aici.

Cén scannán is fearr a chonaic riamh?

Last Night *le stiúrthóir ó Cheanada, Don McKeller. David Cronenberg agus daoine mar sin ag aisteoireacht ann. *Mind-blowing. greann ann, uaigneas ann, áilleacht ann.

dtéann ar saoire?

Bhí sa Ghréig dhá uair. gean ar leith agam air.

mhéad uair a bhí thar lear anuraidh?

bhabhta. I Londain, in Ibiza, i Malta, sa Spáinn, san Astráil.

Cén bhialann is fearr leat?

Druid Lane Restaurant anseo i nGaillimh. Tugann siad ana-chuid ama duit do bhia a ithe.

Cén duine is a bhfuil meas agat air/uirthi?

Mo mháthair.

Cén duine is a chuaigh i bhfeidhm ort agus ag éirí aníos?

M’uncail Pádraig agus m’athair críonna, Seán.

Cén rud is a chuireann isteach ort?

Cúngaigeantacht.

Cad iad na huaireanta a oibríonn gach seachtain?

Athraíonn . Ar an mheán, caoga seasca uair.

Cad iad na rudaí a chuireann strus ort?

I láthair na huaire, táim ag smaoineamh ar thigh a cheannach. strus ag baint leis sin.

slite againne timpeall air. Rud amháin a deirimse leo , ‘ liric é sin, ach sample, píosa tógtha ó amhrán eile. Deirimse leo gur sin uirlis eile, mar is uirlis an sampler. Sin leithscéal amháin a bhíonn agam.”

Nuair a chuir Cian in iúl do cheoltóir óg as Tiobraid Árann le déanaí nach bhféadfadh a chuid ceoil a sheinm arAn Taobh Tuathailde bharr go raibh focail na n-amhrán i mBéarla dúirt an fear sin leis go bhféadfadh duine éigin cás cúirte a thógáil i gcoinne Raidió na Gaeltachta, mar go bhfuil siad, dar leis an cheoltóir seo, ag sárú cearta daonna lucht an Bhéarla!

Deir Cian nach dtugann go leor de na héisteoirí faoi deara go bhfuil cosc ar liricí Béarla, gur minic a fhaigheann litreacha teachtaireachtaí ríomhphoist ó dhaoine ag iarraidh air ceol Béarla a sheinm.

Ag díriú ar an cheol

Is beag tagairt a dhéanann léirmheastóirí na laethanta seo don chlár a bheith i nGaeilge, murab ionann agus sna blianta tosaigh. BhíAn Taobh Tuathailmar bhuaicphointe na seachtaine ag léirmheastóir de chuid an Sunday Times ag deireadh mhí Iúil agus fuair moladh ard san Irish Examiner an tseachtain roimhe sin, ach ag tarraingt airde ar an cheol amháin a bhí an phíosa sin.

Bhí an bhéim níos ag an tús ar an dteanga. Cúis mhór iontais a bhíonn ann do dhaoine an clár a bheith i nGaelainn. Is cuimhin liom na haltanna a bhíodh ag teacht amach ar dtús agus daoine a , ‘We’ll all be wearing the fáinne soon’ agusIs this the future of the Irish language?, ach ar an gceol is a dhíríonn siad anois.”

Is mian le Cian dul i bhfeidhm ar dhaoine agus suim a mhúscailt iontu sa Ghaeilge, ach é sin a dhéanamh go ciúin.

aithne agam ar ana-chuid daoine a bhíonn ag iarraidh an Ghaelainn a bhrú ar aghaidh, daoine sna meáin ina measc, agus atá ana-pholaitiúil mar gheall air. Caithfear an Ghaelainn a bhrú ar aghaidh agus caithfear daoine a chur á labhairt. Níl an teachtaireacht sin agamsa in aon chor. B’fhearr liomsa díreach dul isteach sa stiúideo agus Gaelainn a labhairt mar a dheinim le mo dheartháireacha agus le m’uncailí. Is dóigh liomsa go mbíonn níos measa ag daoine ort mura mbíonn ag brú na teanga orthu. ar nós quiet revolution.”

Tugann an-sásamh nuair a fhaigheann teachtaireachtaí i nGaeilge óna héisteoirí, rud a tharlaíonn go minic.

Bíonn ana-dheas, fiú nuair a bhíonn an Ghaelainn ana-bhriste. dheineann daoine iarracht, bhím ag caitheamh anuas orthu ag magadh fúthu. Deinim iarracht spreagadh a thabhairt dóibh. Bíonn daoine i gcónaí ag gearán timpeall Chonamara, áiteanna mar sin. Siúlann daoine isteach i mbeár ach bíonn scanrú orthu an teanga a úsáid, ar eagla go mbeadh daoine ag magadh fúthu.

Bíonn ana-chuid daoine ag , leis, gur bhreá leo tabhairt faoin teanga arís, í a labhairt arís. Deir siad, ‘I hadn’t heard Irish in years until I tuned into your show and I’m thinking of taking up classes.

Ag obair le 2FM

Rinne coicís oibre mar láithreoir leis an stáisiún raidió 2FM an bhliain seo caite, go bhfuil go láidir den tuairim go bhfuil an stáisiún róchoimeádach ó thaobh a bpolasaí ceoil de, nach bhfuil siadcutting-edgeníos , mar a deir féin. Measann go raibh Dave Fanning thar barr mar láithreoir tráth ach go bhfuil an splanc caillte aige, gur agallaimh is a bhíonn aige ar an chlár anois, agus go bhfuil an chuma ar an scéal nach gceannaíonn mórán ceoil nua.

Bhain sult as an choicís le 2FM, mar sin féin. Thaitin go háirithe leis a bheith in ann aon rud ba mhian leis óna bhailiúchán ceoil a thabhairt isteach sa stiúideo leis.

Baineadh geit as Déardaoin amháin cúpla seachtain tar éis a bheith ag craoladh leis an stáisiún nuair a d’oscail an RTÉ Guide agus nuair a chonaic a ainm luaite le clár ceoil ar 2FM a bhí le tosú an Luan ina dhiaidh sin.

Ghlaos orthu agus dúradar liom, ‘Yeah, did no-one call you? There’s a three-month contract here for you to sign. Dúirt mise leo go rabhas ag obair anseo agus go gcaithfinn an scéal a mheá agus dúradar, ‘You don’t want the job, so. Agus an rud a tharla ansin ar deireadh go ndúradar, ‘If you don’t want it, grand. Cheapas go rabhadar ana-mhíghairmiúil.”

Chomh maith le bheith ag craoladh, bíonn Cian ag obair mar dhioscmharcach ag an deireadh seachtaine gach re seachtain, i nGaillimh agus i mBaile Átha Cliath den chuid is . Chuir tús leis an chlub 110th Street i Halla na Cathrach i lár chathair na Gaillimhe i na Samhna 1998 agus ag dul ó neart go neart ó shin. Bhíodh tuairim is ar 200 duine i láthair i dtús ama, ach anois san ionad nua, an GPO, bíonn 850 “ag dul le báiní”, mar a deir féin, ar an urlár damhsa.

Ceann de na cúiseanna dar leis a bhfuil cáil bainte amach ag an chlub ar fud na hÉireann go mbíonn réimse leathan ceoil á sheinm ann, murab ionann agus go leor clubanna eile i gCorcaigh agus i mBaile Átha Cliath, ina seinntear cineál amháin an oíche go léir. Seinneann drumn’ bass agus house, ach clasaicigh de chuid an roc-cheoil le grúpaí mar Nirvana chomh maith.

Cuireann roinnt ceoltóirí demo gcuid ceoil chuige ach bíonn air an t-uafás airgid a chaitheamh gach seachtain ar dhlúthdhioscaí lena chinntiú go mbeidh an ceol is nua le cloisteáil sna clubanna ag a gcasann ceol agus arAn Taobh Tuathail”.

trí shuíomh gréasáin a mbím de shíor ag ceannach uathu. Mulligan’s anseo sa Ghaillimh chomh maith. siopa eile i mBaile Átha Cliath, Big Brother, agus cuireann siad amach liosta mór ceoil gach aon seachtain. ana-chostasach. Is dócha go gcaithim suas le €100 €150 sa tseachtain.”

Rianta

Cian ag cur an chláirRiantai láthair ar TG4 ó bhí Fómhar na bliana 2000 ann, agus beidh an tríú sraith á craoladh ón mhí seo chugainn ar aghaidh. hionann an clár seo, dar leis, agus cláracha ceoil eile a bhíonn ar an teilifís de bharr go bhfuil an bhéim ar cheol leictronach ann, is é sin house, garage, hip-hop, drum’n'bass, r’n'b, soul, funk, techno agus mórán stíleanna eile nach iad.

Téann Cian go Corcaigh gach cúpla seachtain i rith na sraithe agus déanann trí chlár a thaifeadadh ag an am. Is breá leis an obair theilifíse, go measann go gcaithfidh forbairt a dhéanamh mar láithreoir.

Nílim céad faoin gcéad sásta le mo stíl láithreoireachta. dóigh liom gur láithreoir maith teilifíse .”

bhfuair aon oiliúint sula ndeachaigh os comhair na gceamaraí. “An chéad uair a dheineas clár teilifíse bhíomar ag Féile Creamfields. Mar chleachtadh, tugadh timpeall ar feadh uair an chloig leis an gceamara, agus b’in an méid.”

i bhfad níos sásta lena stíl láithreoireachta raidió. Rinne cúrsa oiliúna seachtaine le Raidió na Gaeltachta le déanaí agus d’fhoghlaim go leor rudaí, ina measc an tslí lena ghuth a úsáid ar dhóigh níos éifeachtaí. Cuireann an micreafón níos cóngaraí bhéal anois agus labhraíonn inleathchogar”, rud atá níos feiliúnaí do chlár a bhíonn ar siúl idir 10 p.m. agus meánoíche, dar leis.

San am atá romhainn teastaíonn ó Chian clár ceoil a chur le chéile gach seachtain agus syndicating a dhéanamh air, is é sin é a dhíol le stáisiúin éagsúla in Éirinn agus thar lear (luann An tSualainn mar shampla de mhargadh). an clárWorldwidele Gilles Peterson a chraoltar ar BBC 1 agus ar stáisiúin sa Fhrainc, san Fhionlainn agus i roinnt tíortha eile mar eiseamláir aige, a deir .

Níl pleananna móra déanta ag Cian don todhchaí: is mian leis go díreach leanúint ar aghaidh ag déanamh oibre a thugann oiread sásaimh .

Is chúis an-mhór bróid go bhfuil daoine ag éisteacht leis an chlár i ngach cearn den domhan agus go bhfaigheann teachtaireachtaí ó thíortha mar An Afraic Theas, Na Stáit Aontaithe agus an Téalainn. Is breá leis an tslí a n-insíonn éisteoirí scéalta fúthu féin agus faoina saol, ar nós an duine a chuir in iúl gur ag éisteacht leisAn Taobh Tuathaila bhí an chéad uair a chas leis an bhean a phós ina dhiaidh sin.

leaid a chuireann ríomhphoist chugainn, Elvis Dubh a thugann air féin. áit éigin i lár Mheiriceá agus cúpla focal Gaelainne aige. Deineann iarracht i gcónaí í a úsáid. N’fheadar anois an bhfuil dubh nach bhfuil ach an-ainm!”

Cian Ó Cíobháin ag curAn Taobh Tuathaili láthair ar Raidió na Gaeltachta idir Máirt agus Déardaoin faoi láthair, 10.00 p.m. - 12.00 a.m. Is féidir teagmháil a dhéanamh leis an chlár ag: att@rte.ie. tuilleadh eolais le fáil faoin chlár ag: www.rnag.ie/gaeilge/liosta.html.

RSS FREAGRAÍ NA LÉITHEOIRÍ  

© Oideas Gael, 2010. Cosc ar chóipeáil. Ní gá go mbeadh na tuairimí a nochtar i mBeo! ar aon dul le tuairimí na bhfoilsitheoirí. Suíomh cóirithe ag MBM. Úsáidtear grafaicí de chuid Fam Fam Fam agus Wikimedia Commons ar an láithreán seo.